Home » O Szkole »

 
 

Patron szkoły

 

Maria Stanisława Konopnicka

 

 

z domu Wasiłowska, ps. Jan Sawa, Marko, Jan Waręż

(ur. 23 maja 1842 w Suwałkach, zm. 8 października 1910 we Lwowie), polska poetka i nowelistka, krytyczka literacka, publicystka, tłumaczka; działaczka na rzecz praw kobiet; poetka okresu realizmu, debiutowała w 1879 na łamach Kaliszanina.

 

 

 

Życiorys

Dzieciństwo

Była córką Józefa i Scholastyki z Turskich. Wasiłowscy przybyli do Suwałk w 1841 z pierworodną córką Wandą Zenobią, urodzoną rok wcześniej w Warszawie i zamieszkali w domu rejenta Jana Zapiórkiewicza przy dzisiejszej ul. Kościuszki 31 (wówczas Petersburskiej). W czasie pobytu w Suwałkach Wasiłowskim urodziło się jeszcze czworo dzieci: Jan Jarosław, Laura Celina, Zofia, Jadwiga Julia. Zofia zmarła nazajutrz po urodzeniu i została pochowana na suwalskim cmentarzu.

W 1849, kiedy Maria miała siedem lat, rodzina Wasiłowskich przeniosła się do Kalisza i zamieszkała nieopodal Starego Miasta, na Warszawskim Przedmieściu, w mieszkaniu na parterze pałacu Puchalskich[1] przy dzisiejszym pl. Jana Kilińskiego 4 (wówczas Stawiszyńskim Przedmieściu).

Młodość i początki twórczości

Konopnicka wyszła za mąż we wrześniu 1862 roku. Zaraz po ślubie Maria Konopnicka wyjechała z Kalisza, zamieszkując w Bronowie k. Uniejowa, a potem w Gusinie na terenie ówczesnej guberni kaliskiej (dziś województwo łódzkie). Małżeństwo pod koniec 1863 roku i na początku 1864 roku spędzało czas z pierworodnym synem Tadeuszem za granicą, w Wiedniu i Dreźnie. W czasie dziesięciu lat małżeństwa Maria urodziła ośmioro dzieci, z czego dwoje zmarło zaraz po porodzie. W 1876 roku poetka rozstała się z mężem. Po kilku latach, w 1878 roku nagle zmarł jej ojciec. W tym też roku zaczęła uczestniczyć w konspiracyjnych i jawnych akcjach społecznych. W 1877 roku przeniosła się z dziećmi do Warszawy, gdzie mieszkała do roku 1890. Pracowała w stolicy jako korepetytorka. W 1882 roku wyjeżdżała do Austrii i Włoch, w 1884 roku w Czechach poznała J. Vrchlickiego, z którym nawiązała korespondencję. W latach 1884-1886 redagowała pismo dla kobiet „Świt”, próbując zradykalizować jego program, wywołała sprzeciw opinii zachowawczej i cenzury.

Na 25-lecie pracy pisarskiej (1903) Konopnicka otrzymała w darze narodowym dworek w Żarnowcu koło Krosna na Pogórzu Karpackim. Stąd odbywała podróże głównie do Włoch, ale także do Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Od 1900 roku pozostawała w głębokiej przyjaźni z artystką i literatką Marią Dulębianką, której udostępniła pracownię w swoim dworku, w Żarnowcu.

Konopnicka współpracowała z wydawnictwami, prasą krajową, organizacjami społecznymi trzech zaborów, a także uczestniczyła w międzynarodowym proteście przeciwko prześladowaniu dzieci polskich we Wrześni (1901-1902). Brała udział w walce o prawa kobiet, akcji potępiającej represje władz pruskich, w pomocy na rzecz więźniów politycznych i kryminalnych.

Życie literackie

Już w pierwszym okresie jej twórczość nabrała znaczenia literackiego. Debiutowała w prasie jako poetka w roku 1870. Umiłowanie natury miało wpływ na jej twórczość. Pierwszym jej utworem był wiersz pt. Zimowy poranek. Utwór ten został dobrze przyjęty. Miastu Kalisz poświęciła trzy utwory poetyckie: dwa zatytułowane Kaliszowi (1888 i 1907) i Memu miastu (1897).

Cykl lirycznych wierszy „W górach” zamieścił w rok później „Tygodnik Ilustrowany”. Konopnicka została zachęcona dobrym przyjęciem wierszy przez rodaków i znajomych już pisarzy m.in. Henryka Sienkiewicza. Wyróżniała się na tle epoki dużą inwencją i biegłością wersyfikacyjną. Bardzo szybko jej twórczość poetycka przepełniona patriotyzmem i szczerym liryzmem, stylizowana „na swojską nutę” zdobyła powszechne uznanie. W latach 1881, 1883 i 1886 ukazały się trzy kolejne serie jej poezji.

W latach 1884-1887 redagowała pismo dla kobiet „Świt”. Współpracowała z tygodnikiem emancypantek Bluszcz. Pierwszy tomik Poezji wydała w roku 1881, następne ukazywały się w latach: 1883, 1887, 1896.

Nowele pisała od początku lat osiemdziesiątych XIX wieku aż do śmierci. Zaczęło się od dziennikarskich doświadczeń Konopnickiej, w czasie redagowania przez nią „Świtu”. Początkowo czerpała inspiracje z doświadczeń Prusa, Orzeszkowej, a następnie rozwinęła własne pomysły w dziedzinie małych form. Nowela Dym opublikowana została w roku 1893.

Maria Konopnicka zajmowała się także krytyką literacką, którą uprawiała od roku 1881, początkowo na łamach Kłosów, Świtu, „Gazety Polskiej”, „Kuriera Warszawskiego”, następnie w wielu innych pismach. Do 1890 roku przeważały artykuły recenzyjne o tekstach współczesnych autorów polskich i zagranicznych. Konopnicka jest znana z części swojego dorobku obejmującego prozę i tworzonego dla dzieci. Utwory Konopnickiej dla dzieci ogłaszane od roku 1884, eliminujące natrętny dydaktyzm, rozbudzające wrażliwość odbiorców były nowością w tej dziedzinie pisarstwa.

Już jako znana pisarka Konopnicka powróciła do wspomnień z lat dzieciństwa spędzonych w Suwałkach. Poświęciła im dwa utwory: Z cmentarzy i Anusia.

Około roku 1890 pojawiły się w poezji Konopnickiej nowe zainteresowania tematyczne, zwłaszcza dziełami kultury europejskiej oraz nowe sposoby nawiązań do tradycji.

W 1908 w czasopiśmie Przodownicy Konopnicka opublikowała „Rotę” – jedną z najważniejszych polskich pieśni patriotycznych.

Utwory Konopnickiej zawierają protest przeciwko niesprawiedliwości społecznej oraz ustrojowi niosącemu ucisk i krzywdę. Nacechowane są patriotyzmem, liryzmem i sentymentalizmem.

Śmierć pisarki

Maria Konopnicka zmarła na zapalenie płuc 8 października 1910 we Lwowie. Została pochowana 11 października 1910 na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, w Panteonie Wielkich Lwowian (II rondo, 5 aleja). Pogrzeb, zorganizowany przez Marię Dulębiankę, stał się wielką manifestacją patriotyczną, w której udział wzięło blisko 50 000 osób.

Społeczność Suwałk zorganizowała wieczór poświęcony jej twórczości i zapoczątkowano zbiórkę pieniędzy na tablicę pamiątkową. Władze carskie sprzeciwiały się tej inicjatywie. Dopiero w 25-lecie śmierci, 8 października 1935 roku, na ścianie domu, w którym urodziła się poetka, umieszczono pamiątkową tablicę. W lutym 1957 roku powołano Muzeum Marii Konopnickiej, a otwarcie ekspozycji nastąpiło 15 września 1960 roku, po przeprowadzeniu prac remontowych i konserwatorskich. W centrum Suwałk postawiono poetce pomnik.

 

No comments

Be the first one to leave a comment.

Post a Comment


 

Ogłoszenia: »

Wypożyczanie lektur

Wypożyczanie lektur

Przypominamy, że istnieje możliwość wypożyczenia lektur ze szkolnej biblioteki. W tym celu proszę wysłać zamówienie na adres mailowy: g.zukowska@staryfolwark.edu.pl,...

 
Linki do wideokonferencji od dziś są stałe

Linki do wideokonferencji od dziś są stałe

Dzień dobry W celu uporządkowania lekcji w formie wideokonferencji w każdej klasie do każdego przedmiotu został wygenerowany osobny link do lekcji wideo, który...

 
Zmiana pracy szkoły – ważne informacje

Zmiana pracy szkoły – ważne informacje

Szanowni Państwo, w związku z kolejną zmianą w systemie nauczania, tj. praca zdalna dla uczniów klas I-III od 09 do 29 listopada 2020 r. informuję, że wszelkie...

 
 

Znajdź nas

Wydarzenia »

Dzień Pluszowego Misia w Punkcie Przedszkolnym

Dzień Pluszowego Misia w Punkcie Przedszkolnym

 
„ Jedz zdrowe owoce, będziesz miał magiczne moce!”

„ Jedz zdrowe owoce, będziesz miał magiczne moce!”

„ Jedz zdrowe owoce, będziesz miał magiczne moce!” Takie hasło przyświecało tegorocznej zabawie podczas Jesiennego Balu Owocowo Warzywnego w Oddziale Przedszkolnym...

 
Zabawa pidżamowa w oddziale przedszkolnym

Zabawa pidżamowa w oddziale przedszkolnym

6 listopada 2020 r. dzieci z Oddziału Przedszkolnego w Starym Folwarku urządziły zabawę pidżamową. Od samego rana mieliśmy dobry humor, dlatego wszystkie...

 

Zarządzenie w sprawie czasowego ograniczenia form prowadzenia zajęć oraz w sprawie zasad nauczania i oceniania w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Starym Folwarku ze względu na sytuację epidemiologiczną

Zarządzenie nr 27/2020 Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Starym Folwarku z dnia 23 października 2020 r.   w sprawie czasowego ograniczenia...

 

Nauczanie hybrydowe od 26 października 2020

Stary Folwark,23.10.2020 r. Szanowni Rodzice, Drodzy Uczniowie Zgodnie z decyzją rządu od 26 października praca w szkole będzie miała charakter hybrydowy. Stacjonarnie...

 
Ślubowanie klasy pierwszej i Dzień Edukacji Narodowej

Ślubowanie klasy pierwszej i Dzień Edukacji Narodowej

Ślubowanie Klasy pierwszej Podczas uroczystości dzieci zaprezentowały część artystyczną przygotowaną pod czujnym okiem p. Mirosławy Mierzejewskiej. Następnie...

 
 

Biuletyn Informacji Publicznej

Floating Social Media Icons by Acurax Wordpress Designers
Visit Us On FacebookVisit Us On Youtube